การปรับ pH ดิน (แก้ดินเป็นกรด-ด่าง)

ค่า pH ของดินเป็นตัววัดความเป็นกรดหรือด่างของดิน ค่า pH ของดินส่งผลโดยตรงต่อความพร้อมของสารอาหาร มาตราส่วน pH อยู่ระหว่าง 0 ถึง 14 โดยที่ 7 เป็นค่ากลาง ตัวเลขที่น้อยกว่า 7 แสดงถึงความเป็นกรด ในขณะที่ตัวเลขที่มากกว่า 7 แสดงถึงความเป็นด่าง

ค่า pH ของดินเป็นหนึ่งในสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อคุณภาพการเจริญเติบโตของพืช ค่า pH ของดินส่งผลโดยตรงต่อความพร้อมของธาตุอาหาร พืชเจริญเติบโตได้ดีที่สุดในช่วง pH ของดินที่แตกต่างกัน อาซาเลีย โรโดเดนดรอน บลูเบอร์รี่ และต้นสนเติบโตได้ดีในดินที่เป็นกรด (pH 5.0 ถึง 5.5) ผัก หญ้า และไม้ประดับส่วนใหญ่ทำได้ดีที่สุดในดินที่เป็นกรดเล็กน้อย (pH 5.8 ถึง 6.5) ค่า pH ของดินที่สูงหรือต่ำกว่าช่วงเหล่านี้อาจส่งผลให้มีการเจริญเติบโตและการขาดสารอาหารน้อยลง

สารอาหารเพื่อการเจริญเติบโตของพืชที่แข็งแรงแบ่งออกเป็นสามประเภท: ธาตุอาหารหลัก ธาตุรอง และจุลธาตุ ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) และโพแทสเซียม (K) เป็นสารอาหารหลักซึ่งจำเป็นในปริมาณที่ค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับธาตุอาหารพืชชนิดอื่นๆ แคลเซียม (Ca) แมกนีเซียม (Mg) และกำมะถัน (S) เป็นสารอาหารรองที่พืชต้องการในปริมาณที่น้อยกว่า แต่ไม่จำเป็นสำหรับการเจริญเติบโตของพืชที่ดีน้อยกว่าสารอาหารหลัก สังกะสี (Zn) และแมงกานีส (Mn) เป็นสารอาหารรองที่พืชต้องการในปริมาณที่น้อยมาก ข้อบกพร่องทุติยภูมิและจุลธาตุส่วนใหญ่แก้ไขได้ง่ายโดยการรักษาดินไว้ที่ค่า pH ที่เหมาะสม

ผลกระทบสำคัญที่ค่า pH สูงส่งมีต่อการเจริญเติบโตของพืชนั้นเกี่ยวข้องกับความพร้อมของธาตุอาหารพืชหรือความเข้มข้นของดินของแร่ธาตุที่เป็นพิษต่อพืช ในดินที่มีความเป็นกรดสูง อะลูมิเนียมและแมงกานีสจะมีมากขึ้นและเป็นพิษต่อพืชมากขึ้น นอกจากนี้ ที่ค่า pH ต่ำ พืชมีแคลเซียม ฟอสฟอรัส และแมกนีเซียมน้อย ที่ค่า pH 6.5 ขึ้นไป ฟอสฟอรัสและธาตุอาหารรองส่วนใหญ่จะมีน้อยลง

ปัจจัยที่มีผลต่อ pH ของดิน

ค่า pH ของดินได้รับอิทธิพลจากชนิดของวัสดุหลักที่ทำให้เกิดดิน ดินที่พัฒนาจากหินพื้นฐานโดยทั่วไปมีค่า pH ที่สูงกว่าที่เกิดจากหินกรด

ปริมาณน้ำฝนยังส่งผลต่อค่า pH ของดิน น้ำที่ไหลผ่านดินจะชะล้างสารอาหารพื้นฐานเช่นแคลเซียมและแมกนีเซียมออกจากดิน พวกเขาจะถูกแทนที่ด้วยองค์ประกอบที่เป็นกรดเช่นอลูมิเนียมและเหล็ก ด้วยเหตุนี้ดินที่เกิดขึ้นภายใต้สภาวะที่มีฝนตกชุกจึงมีสภาพเป็นกรดมากกว่าดินที่เกิดขึ้นภายใต้สภาวะแห้งแล้ง (แห้ง)

การใช้ปุ๋ยที่มีแอมโมเนียมหรือยูเรียเร่งอัตราที่ความเป็นกรดพัฒนา การสลายตัวของอินทรียวัตถุยังเพิ่มความเป็นกรดของดินด้วย

การแก้ไขดินเป็นกรด (เพิ่ม pH ของดิน)

เพื่อให้ดินมีความเป็นกรดน้อยลง แนวทางปฏิบัติทั่วไปคือ

• ปูนขาว
• ขี้เถ้า

การใช้ปูนขาว

การใช้วัสดุที่มีปูนขาว อนุภาคปูนขาวละเอียดมากก็จะยิ่งมีประสิทธิภาพเร็วขึ้น ดินที่แตกต่างกันจะต้องใช้ปูนขาวในปริมาณที่แตกต่างกันเพื่อปรับค่า pH ของดิน พื้นผิวของดิน ปริมาณอินทรียวัตถุ และพืชที่จะปลูกเป็นปัจจัยที่ควรพิจารณาในการปรับค่า pH ตัวอย่างเช่น ดินที่มีดินเหนียวต่ำต้องการปูนขาวน้อยกว่าดินที่มีดินเหนียวสูงเพื่อทำการเปลี่ยนแปลง pH ให้เท่ากัน

การใช้ขี้เถ้า

ขี้เถ้าสามารถใช้เพื่อเพิ่มค่า pH ของดินเพราะประกอบด้วยโพแทสเซียมและแคลเซียมในปริมาณที่ค่อนข้างสูง และมีฟอสเฟต โบรอน และธาตุอื่นๆ ในปริมาณเล็กน้อย

ขึ้เถ้าไม่ได้มีประสิทธิภาพเท่ากับปูนขาวแต่ด้วยการใช้ซ้ำๆ สามารถเพิ่มค่า pH ของดินได้อย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าดินเป็นดินเนื้อทราย

ขี้เถ้าไม่ควรสัมผัสกับต้นกล้าหรือรากพืชโดยตรงเพราะอาจทำให้เกิดความเสียหายได้ ควรโรยกระจายเป็นชั้นบางๆ

การแก้ไขดินเป็นด่าง (ลด pH ของดิน)

ในประเทศไทยดินเป็นด่างพบได้น้อย วัสดุ 2 ชนิดที่ใช้กันทั่วไปในการลดค่า pH ของดิน ได้แก่

• อะลูมิเนียมซัลเฟต
• กำมะถัน

อะลูมิเนียมซัลเฟต

อะลูมิเนียมซัลเฟตจะเปลี่ยน pH ของดินในทันทีเพราะอะลูมิเนียมจะสร้างความเป็นกรดทันทีที่ละลายในดิน

กำมะถัน

กำมะถันต้องใช้เวลาพอสมควรในการแปลงเป็นกรดซัลฟิวริกด้วยความช่วยเหลือของแบคทีเรียในดิน อัตราการแปลงของกำมะถันขึ้นอยู่กับความละเอียดของกำมะถัน ปริมาณความชื้นในดิน อุณหภูมิของดิน และการมีอยู่ของแบคทีเรีย ขึ้นอยู่กับปัจจัยเหล่านี้ อัตราการแปลงของกำมะถันอาจช้ามากและใช้เวลาหลายเดือนหากเงื่อนไขไม่เหมาะ ด้วยเหตุนี้คนส่วนใหญ่จึงใช้อะลูมิเนียมซัลเฟต

ข้อควรระวัง

วัสดุทั้งสองควรทำงานในดินหลังการใช้งานเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด หากวัสดุเหล่านี้สัมผัสกับใบพืชเช่นเดียวกับเมื่อนำไปใช้กับสนามหญ้า ให้ล้างใบทันทีหลังการใช้ มิฉะนั้นอาจทำให้ใบไม้ไหม้เสียหายได้ ระมัดระวังอย่าทาอะลูมิเนียมซัลเฟตหรือกำมะถันมากเกินไป